فایل کامل تحقیق معماری معاصر ایران پهلوی دوم و بعد از انقلاب رشته معماری

قبل از اینکه به صفحه دانلود بروید پیشنهاد می کنیم توضیحات تحقیق معماری معاصر ایران پهلوی دوم و بعد از انقلاب را مطالعه نمایید.

معماری معاصر ایران پهلوی دوم و بعد از انقلاب

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 23

حجم فایل: 21 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

معماری معاصر ایران پهلوی دوم و بعد از انقلاب

مقدمه

شروع معماری معاصر ایران را می توان از حدود سال 1300 به بعد دانست این زمان است كه در اثر تحولات سیاسی و اجتماعی جریان زندگی اجتماعی و اقتصادی ایران تغییر كرد سیمای شهرهای ایران محول شد و بناهای لازم برای زندگی جدید مانند ادارات ، كارخانه ها ، بانكها ، ایستگاههای راه آهن ، دانشگاه و غیره و همچنین واحدها و مجموعه های مسكونی جدید در شهرها بوجود آمدند . این بناها برخلاف بناهای پیشین كه معماران سنتی طراحی شده اند كه در ابتدا غیر ایرانی بودند و بتدریج ایرانیانی كه در مدارس معماری خارج از ایران تحصیل كرده بودند و به دنبال آن فارغ التحصیلان اولین مدرسه معماری در ایران در حدود سال 1320 نیز به آنها اضافه شدند . از همان ابتدا و از طراحی اولین آثار در معماری ایران دو جریان موازی هم پدید آمد یك جریان كه هیچگونه توجهی به میراث فرهنگی گذشته ایران نداشت و جریانهای معماری معاصر جهان را با یك دوره تاخیر و به صورتی غیر ماهرانه تقلید می كرد و جریان دیگری كه كوشش داشت هر چند سطحی اما رابطه خود را با معماری گذشته ایران باقی نگاه دارد . البته هر دوی این جریانها كه تا به امروز در ایران ادامه دارند موفقیت چندانی بدست نیاوره اند . آن بخش از معماری كه دنباله روی جریانهای معماری معاصر جهان بودند به علت عدم ارتباطی كه با آن داشتند و با توجه به تاخیری كه در انتقال مبانی و اصول این معماری به ایران صورت می گرفت و بالاخره به علت عدم تسلط بر این اصول و بد فهمی آن صرفا به تقلید ناشیانه جریانهای معماری معاصر جهان پرداختند و جریان دیگری كه معماری گذشته ایران و پیوند با آن را مطرح می كرد نیز عمدتا به تقلید سطحی و ساده لوحانه و در مواردی زننده از معماری گذشته ایران بسنده كرد .

به طور كلی معماری ایران را در این دوران معاصر می توان به چند دوره تقسیم كرد :

آثار مهم معماری در دوره اول ( سالهای 1300 تا 1320 ) كه پهلوی اول بر ایران حاكم بود عمدتا توسط حكومت ایجاد شدند توجه به معماری گذشته به صورت تكرار سطحی و ظاهری بناهای معماری ایران به خصوص در دوره های قبل از اسلام یعنی هخامنشی و ساسانی ظاهر می شد و این امر از خود بزرگ بینی حكومت ایران در آن زمان ناشی می شد كه خود را وارث امپراتوریهای با عظمت گذشته ای می دانست بدین ترتیب ساختمانهای دولتی و بناهای عمومی كه نمود تحكیم قدرت مركزی و دولت بود بیشتر فضاها و میادین جای گرفتند كه از ویژگیهای فضای شهری نئوكلاسیك بهره داشتند . در كنار این آثار كارهای معماری دیگری نیز بودند كه به صورت التقاطی عناصری از معماری ایران بعد از اسلام را با عناصر وام گرفته شده از معماری اروپایی و در هم آمیخته بود به هر حال این آثار از نظر معماری منحط و فاقد ارزش بودند از آن جمله بانك ملی شهربانی ، پست و تلگراف و تلفن . بعد از جنگ جهانی دوم ایران آرام آرام به سوی شهر نشینی مدرن روی آورد . احداث خیابانهای سراسری و شبكه جدولی شهری بافت شهری سنتی را دچار دگرگونی كرد و قطعات مالكیت منظم و مستطیل شكل بوجود آورد با این تغییرات در شكل شهر به دوران معماری درون گرا با حیاط مركزی پایان داده شد و معماران به الگوی تك بناهای جدید از یكدیگر روی آوردند و مسكن جدید از جانب از جانب گروه اجتماعی محدود و روشنفكر آن زمان ساخته می شد كه می خواستند با آداب زندگی فرنگی زندگی كنند بخصوص در تهران این افراد متمكن متمایل به ترك مركز مسكونی و تجاری شهر ( بازار و محله اطراف ) شدند و به تدریج خانه های خود را در شمال شهر در دامنه كوه البرز بنا نهادند . در اختیار داشتن قطعات بزرگ زمین و نبودن یك ساخت شهری پیشین برای شكل دادن به این قطعات بزرگ زمین موجب شد كه محله های جدید تهران به صورت یك استخوان بندی شهری بلكه پیرو الگوی شبیه به حومه شهرهای آمریكا شكل گیرند . در واقع باید پذیرفت پس از به وجود آمدن محورهایی مانند خیابان امام خمینی و فردوسی و انقلاب مكانهای شهری موفقی كه قادر باشند مركزیت و خصوصیات ویژه ای برای تهران تامین كنند بوجود نیامد . مركز شهر در محدوده ای كه بین دو جمگ ایجاد شده بود باقی ماند و بخشهای مسكونی پراكنده در خارج آن شروع به شكل گرفتن كرد . در جریان این مهاجرت خطی به سمت دامنه البرز معماری تهران با مسئله تك خانه روبرو بود تكخانه ای كه هیچگونه گفتگوی معمارانه با یك بافت شهری موجود در برابر خود نداشت .

از سالهای 1320 به بعد سیاست ایجاد فعالیت ساختمانی در شهرها جهت بالا بردن اشتغال از اولویت خاص برخوردار شد فعالیتهای ساختمانی مربوط به منازل توسط خود مردم ضرورت میگرفت لیكن فعالیتهای ساختمانی به عهده مشاوران خارجی یا آرشیتكتهای ایرانی فرنگ رفته انجام می گرفت كه این گروه با انجام این كارها فرصتی یافتند تا افكار جدید خودشان را پیاده نمایند . معهذا آنچه به صورت حاوی تا قبل از فعالیت این گروه و حتی در اوائل فعالیت این معماران مشاهده می شود وجود راه حلهای جدید معماری در رابطه با تحولات موجود و رواج تقلیدهای صرف و بی محتوا از معماری دوران گذشته بود ولی رفته رفته رویكرد دیگری به معماری گذشته ایران روی آورد كه از كیفیت بهتری برخوردار بود و صرفا به تقلید عناصر معماری گذشته ایران نمی پرداخت و كوشش می كرد كه از عناصر معماری ایران به صورت سمبلیك ( نمادین ) استفاده كند و به جای تقلید عناصر این معماری از هندسه آن استفاده كند لكن نتایجی كه این دوره معماری به دست داد نیز ارزش مهمی نبوده و ره به جائی نبرد . وارتان دیگر از نخستین معماران تحصیلكرده ایران در سال 1325 در مجله آرشیتكت این گونه اظهار می كند :

« راجع به مبارزه بین نسل جدید و قدیم باید گفت كه این مبارزه در كلیه شئون زندگی و در هر موقع وجود داشته و خواهد داشت و انتخاب راه درست از این میان و انتخاب معماری مدرن و یا معماری سنتی فقط با در نظر گرفتن تمام عوامل موثر در معماری امكان پذیر می باشد با توجه به پیشرفتهائی كه از نظر مصالح ساختمانی ، اسلوب بناسازی ، رعایت تناسب و اصل هماهنگی شكل ظاهری حجم دیوارها و ضخامت دیوارها صورت گرفته و شرایط فوق در حال حاضر تفاوت یافته است پذیرفتن عوامل فوق در معماری عصر حاضر درست به نظر نمی رسد این عصر ما را به تكاپو و امید دارد و اثرات آن در تمام شئون پیداست . در عین حال استفاده از اسلوب قدیم و مدرن نشان دادن آن توسط تزئینات زائد نیز مضحك می باشد و در صورت ادامه این روش می توان گفت كه ما روح این قرن را نفهمیده ایم . در مورد اسلوب فعلی ساختمان می توان گفت كه در پیدایش این اسلوب غیر از عوامل فرهنگی و زندگی اجتماعی پیشرفت صنعت و ظهور مصالح ساختمانی جدید از قبیل آهن و سیمان موثر بوده اند و استعمال سیمان در عمارت بتن آرمه كمك زیادی در به حقیقت پیوستن اسلوب جدید معماری نموده است از نمونه كارهائی كه با این شیوه در این دوره انجام گرفته می توان هنرستان دختران ( كاروارطان ) را نام برد . »

غربی شدن و سبك بین المللی 1356-1321

هر چند معماران دوران مدرنیزاسیون در تهران تا حد زیادی مدیون كاركردگرایی معماری اروپایی هستند آغاز غربی شدن معماری اروپائی در تهران را می توان حدودا سال 1325 و ساختن وزارت مالیه به وسیله فروغی دانست . نمای اصلی این بنا به سبك بوزار است و جناحهای ساختمان كاملا سبك مدرن دارند . به دنبال ساخته شدن این بنا چندین بنای مدرنیستی برای اداره رایو و ایستگاههای قطار و نیز ادارات و بانكها طراحی شد .

بدین ترتیب بود كه سیحون باك سپه مركزی را با بتن و بدون تزئینات طراحی كرد ( 1332 ) فروغی و غیاثی ساختمان مدرنیستی مجلس سنا را طراحی كردند ( 1338 ) و ساختمان مركزی شركت ملی نفت ایران در سال 1340 بر اساس طرحهای اتحادیه و فرمانفرئیان ساخته شد . ساختمان شركت ملی نفت ایران كه تكنولوژی دال بتنی ساخته شده بیش از هر بنای دیگری تجسم پیروزی سبك بین المللی است كه در سالهای بعد در ساختمان ادارات بی شماری به كار گرفته شد .

زیبا شناسی كاركردی و مهندسی در سازه هایی چون استادیوم ورزشی فرح آباد كار درویش (1345 ) نیز به چشم می خورد و تالار رودكی هم به سبك مدرنیستی توسط آفتاندالیان طراحی شد و در سال 1346 بنای آن به پایان رسید البته در پرداختهای فضای داخلی این بنا از موتیفهای زیگورات استفاده شده است وزارت كشاورزی ( فرمانفرمائیان 1345 ) هم ادامه دهنده همان سبك بین المللی است كه ویژگی اصلی این بنا هاست . مشابه این سازه ها را در پایتخت های متعددی در جهان می توان یافت اما آنها را معماران تحصیلكرده غرب در تهران ساخته بودند . سبك بین المللی در آن دوره رواجی تام داشت و فرم از كاركرد تبعیت می كرد و روزبه روز بر تعداد بناهایی كه به زیبایی شناسی مهندسی وفادار بودند افزوده می شد اما در همان زمان روند دیگری داشت در كنار روند بالا ظهور می كرد كه همانا به دست دادن تعبیری دوباره از میراث معماری ایران در سازه های مدرن بود كه معماران ایران تحصیلكرده وطن و خارج از كشور طراحی می كردند .

مدرنیسم ایرانی ( 1373- 1350 )

از سال 1350 به بعد كه معماری مدرن سالهای آخر خود را می گذراند و اصولا در این معماری نیز یك جریان تاریخ گرا پدید آمده بود چنانچه قبلا ذكر شد چند معمار ایرانی نیز كوشیدند آثاری در پیوند با معماری گذشته ایران پدید آوردند كه كیفیت بالاتری از آثار مشابه به پیش داشت لكن این آثار نیز روح و اصول معماری ایران را به درستی درك نكرده بودند و به خصوص اینكه در یك مرحله تكاملی نسبت به معماری گذشته ایران قرار نداشتند .

معماری این دوره با استفاده از تكنولوژیهای مدرن ساخت و زیبایی شناسی مدرنیستی درصد برآمدند تا تعبیری دیگری از معماری سنتی ایران به دست دهند شاید برجسته ترین بنا در میان نخستین بناهای به سبك مدرن ایرانی بنای یاد بود میدان آزادی باشد كه امانت آنرا در سال 1350 طراحی كرد . طرح این بنا كه به شكل تاق پیروزی ساخته شده از تاق كسری در تیسفون الهام گرفته كه با بیانی مدرن با موتیفهای اسلامی همراه شده است .

در همین زمان « سردار افخمی » و شركا تئاتر شهر ( 1350 ) را ساختند و الهامبخش

« داض » در طراحی موزهای هنرهای معاصر (1356 ) نیز معماری بوی كویر بود . طراحی مركز بین المللی پژوهش مدیریت را اردلان در سال 1359 انجام داد كه نقطه حركتش معماری شهرهای كویری بود و در ساختمان (1359 ) امانت هم تعبیری دوباره از بازار دیده می شود این بنا در حال حاضر محل سازمان میراث فرهنگی است .

این روند به كارگیری معماری سنتی ایران در پلان ، نما ، تزئینات و كل پرداخت در چهارچوب زیبایی شناسی مدرن شاید مهمترین روند در تاریخ اخیر معماری باشد . تجلی آنرا می توان در كار دیبا در فرهنگسرای نیاوران هم دید و در كار فرمانفرمائیان در استادیوم آزادی ( 1353 ) در كار مظلوم در سازمان حج زیارت ( 1369 ) و نیز طرحهای اخیر برای كتابخانه ملك (1374 ) كه آستان رضوی عهده دار آن شده است . این روند نشانگر احیای علاقه به تاریخ معماری كشور است و در آن زیبایی شناسی ایران با ذوقی مدرنیستی در هم آمیخته است .

پس از شروع جریان فرا مدرن ( Post Modern) در معماری جهان كه با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران همزمان بود دو موضوع به موازات هم دوره جدید معماری را در ایران به وجود آورد و یكی اینكه اصولا پس از پیروزی انقلاب معماران ایران سعی كردند معماری ایران را به سوی یك معماری با هویت مستقل و متكی بر میراث معماری گذشته خود هدایت كنند و دیگر اینكه مبانی نظری معماری فرامدرن نیز توجه جدی به معماری گذشته سرزمینها را مطرح می كرد این دو موضوع دست به دست هم دادند و آثاری در ایران به وجود آمدند كه سبك و سلیقه معماری فرامدرن را با توجه به عناصر معماری گذشته ایران ( به خصوص معماری بعد از اسلام ) در خود داشتند لكن برخورد آنها به معماری گذشته ایران یك برخورد سطحی و ظاهری بود و عناصر كلیشه ای معماری فرامدرن نیز به وفور و به صورت تصنعی در این آثار به كار گرفته شده اند .

معماری مسكونی

تا پیش از دوره مدرن تحول سبكهای معماری به صورت كاملا مستقل از معماری مسكونی صورت می گرفت خانه سازی همواره مقوله ای مجزا از ساختن ابنیه خاص تلقی می شد اگر چه در ایران فاصله گونه شناسانه و سبك شناسانه ابنیه عمومی و خصوصی كمتر از كشورهای اروپایی مسكن معمولی كمتر مورد توجه معماران قرار می گرفت آزمایشگاه تجربه هایی كه در زمینه هایی زیبایی شناسی ، سبك شناسی یا گونه شناسی صورت می گرفت بیشتر كلیساها ، كاخها و ابنیه عمومی مهم بود . در دوره معاصر و خصوصا معماری هم از زمان تاسیس دانشكده هنرهای زیبا تا امروز مقوله خانه سازی یكی از مباحث بسیار مهم معماری بوده است نیاز مدام به مسكن كه یكی از مسائل مهم سیاسی و اجتماعی كشور را تشكیل می دهد گاه سبب می شود به این موضوع بیشتر از دید فنی اجرایی و كمی توجه شود تا از دید كیفی .


توجه: متن بالا فقط قسمت کوچکی از محتوای فایل بوده و پس از دانلود، فایل کامل آنرا دریافت می کنید.

جعبه دانلود

برای خرید و دانلود فایل روی دکمه زیر کلیک کنید
دریافت فایل

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *